Ğəzəl

Botıro az noxəşim, bəs boçi lığmon bomı niş?
Botıro mardə conim, bəs boçi ruf, con bomı niş?

Az ki, har şəv kəşedəm eşği şikil tam-tamijə,
Botıro astovəim, bəs boçi osmon bomı niş?

Qətedəm vey pəşi, çoknə bo şıği vıl qətedə,
Botıro hışkə bumim, bəs boçi ləyson bomı niş?

Votdəbiş har sıxanı şin-şini, qin biş həni şiş,
Botıro kanduləim, bəs boçi çəy şon bomı niş?

Bedə ov, vitdə zəmon, keynə detı qəp bıjənom,
Botıro qardə sorim, bəs boçi manqon bomı niş?

DE OVŞIMİ SEHBƏT

Kardəş tı şəvon de zılmoti canq,
Mandəş çı xımo xıçə tı har manq.

Vindəm ki, dıyo bətı bə aşiq,
Əv mandə hejo bə eşği sadiq.

Aşiq bəbe bəştə eşqi təslim,
Bəvdə bəçiye çı məşuqi dim.

Har qınyə ləpə dıli jə ğıppə,
Çəy dıl botıro de inci purbə.

Açıq-aşkar.

Uçub yenə dəli ruhum, edir soraq açıq-aşkar.

Olub əsir sənə neynək, xəyal quraq açıq-aşkar.

Məhəbbətin kitabın aç, varaqlayaq onu birgə,
Sətir-sətir oxuyaq biz, sözün yoraq açıq-aşkar. 

Səninlə biz iki sahil axır zaman aramızdan,
Qalaq-qalaq yığılıb buz, ərit qıraq açıq-aşkar.

Niyət edib sənə döndüm, üzün olub mənə qiblə,
Pozulmasın sənə sevdam, sabit duraq açıq-aşkar. 

KITI İYƏN SIPƏ (Təmsil)

Iştən pekrınyebə çı kıtı sənət,
Çı pencə vəyku kay, de sıpə sehbət:
Bətı astə doydən, ıştən qujd hardən,
Kəsoyb pidəni tın hey sıxan kardən.
Nıştəm tatə kədə az bənə tı nim,
Vənqo qətdən ijən ğəti rozi nim.
Sıpə tikəy fikşe çəy cəvobış doy:
Bətı kə nığo doy omdə hoston koy.

DIDİMƏ XƏYR

    Ruji penc qılə merd qıləy merdi kəşiku qətedən, vardedən çı Ğazi tono. Əvon dəmandən çı merdiku bə Ğazi şikoyət karde. Sıftə çəvonədə qıləy, tanədəş bohoynə olət, damə bedə:

  «  Ha Ğazi, az çı eli qıləvıjınə sipirişonədə qıləyim. Bı məholədə həməkəs bəmı hurmət kardedə. Bə qıləy məclis dəşeyədə həməkəs səpo əştedə. Əmmo,  zinə ruji qıləy məclisədə ım odəmi mınış xar kardışe.  Çımı abruj bə zəmin jəşe. Mınış təhğir kardışe. Xahiş kardedəm, çəy həxədə ğəror bıdənən. »

   « Sıftə bəpe bə həməkəsi votəyon quş bıdəm. »

Nİ

Ya dard ekardə qılmə muon dim, ya şonə ni,
Çəş nıştə ğəm ə xosə rujonku nişonə ni.

Hicroni sardə voşi ekardəşbe ıştə ars,
Siyo çəşon həmonbe, nəzər boy həmonə ni.

Eşği şə ro, çı poş bə dılon xok, zilon səpey,
Kam aşiqon şə zındə ki, vəştey vironə ni.

Dardi mırıt jıqo jə, dılım mandə sof tənık,
Boy doğ məjən tınən vəse, dıl dardi lonə ni.

BIBU

Boy bıvot, boy bısır dardı-ğəmon ni bıbu,

Çok bıbu, zu bıbu rəy bedəni di bıbu. 

Baxtəvər bılbılon nəğmə bıhandon hejo.
Co nıbun aşiqon yəndı tono pi bıbu.

Nıznəmon ğəm, xıvət, har jiyə ruj id bıbu,
Şo bıbu har odəm, təşnə dılon si bıbu.

Qızıl Qələm

Talış dilində ilk roman - "Dıli Sədo" (Ürəyin səsi) romanının müəllifi, "Aləm" jurnalının redaktoru Aytən Eyvazon Azərbaycan Kütləvi Informasiya Vasitələri Işçiləri Həmkarlar ittifaqı Rəyasət Heyətinin qərarı ilə "Qızıl Qələm" mukafatına laiq görülüb. 

TOLIŞƏ XƏLĞİ HOMER – TOFİĞ İLHOM (1941-2000)

    Ozorboyconi iyən çı tolışi yolə şair, tolışə xəlği Homer Tofiğ Əynəli zoə Şahbozov  1941-nə sor avqustə manqi  9-də Masalli rayoni Ğızıləvo diyədə çı moəku bıə. Çəy pə dəvləti məmurbə. Moəş kalxozədə fəhlə ko kardəşe. Nəv sinədə əv bə İminə sinif şə. Çordə sinədə çəy çaşon ku bıən. Əv qırd çı dınyo ruşinəku məhrum bıə.

Tofiğ İlhami Bokuədə xısusi internat məktəbədə təhsil səşe. 1968-nə sorədə Boku Dəvlət Universiteti filoloqiyə fakultə sə kardəşe.   Masali Ğızıləvo diyədə muəlliməti kardəşe.

OMDƏ BƏ YOD

Ruşinə:

Dıtı co mandə şəvon har çəmə dəm omdə bə yod,

Iştınən har çəmə şəv çok zınedəm omdə bə yod.

Həşim:

Zınedəş çok çımı hol sutdə dılım çoknə bıkam,

Piyedəm az tıni vey bəştı qirəm omdə bə yod.

Gözəlim

Niyə sən incimisən yenə məndən gözəlim,
Keçə bilməz bu ürək qəti səndən gözəlim.

Hələ xoşdur əzabın onu bir-bir yığıram,
Tökürəm hər birini telə dən-dən gözəlim.

Etibarın axı heçdə gülüm qırmamışam,
Yetər əl çək bu qədər suyi-zəndən gözəlim.

Dedi mənsiz keçəcək bu həyat qorxudaraq,
Sənin işvən çıxarır ruhu təndən gözəlim.

Açıq-aşkar boğular belə sevgi yaşasaq,
Çıxaraq eşqimizi qatı çəndən gözəlim.

Susub Aytən nə desin o gözəl nazlı gülə,
Onu gəl etmə qərib bu vətəndən gözəlim.

Pidənim

Çımı nav aləm oğandon betı dınyo pidənim,
Tı həşi barde həni, zılməte ruj ço pidənim.

Çənə hicron bıqəto az bəvitem çəy ğələku,
De vusal i bəbemon həsrəti fino pidənim.

Bıpiyo təşnə bıbum bəy, bəqətem eşği rujə,
Lıputon çəkkə bıkən, dıl bıbu poş, şo pidənim.

Aşiqon tasbe pidən eşq otəşi qırdo-kəno,
Dəbiyo coyli dılım, qam nıkə vənqo, pidənim.

De xəyalon dutəbim eşği səray tokyə şəvon,
Jıqo kardiş vılo əy boy məkə bərpo, pidənim.

Şaturi əfsonə

Ve vaxton bənav qıləy əjdəho jiyedəbe. Im əjdəho həşiku hiç xoşış nəvoy. Həşiyədə pəre zınedənıbe. Həşi qam əy sutedəbe. Əve, bə ruj əv ıştə kafçədə hıtedəbe, bəşəv çı kafço beşedəbe, osmonədə pəredəbe. İ ruj ijən bəşəv osmonədə pəreədə Ovşomi ruşinə  bəçəy çaş dətıvedə. Əjdəho ğıyzin bedə. Bə ovşomi ruşinən tov varde pidəşnıbe. Əve, bə ğəror oməy ki, ovşomi çı osmono  bə zəmin eğando. Şəvon beovşom bıbun. Piyidəşbe har çı çəy votəy bıbu. Əve, bino kardışe bə osmon pəre. Ve pəre bəpeştə oməy bə rəsəy ovşomi.  Xəyli çətinəti bəpeştə ovşomi bə zəmin eğande edəku ome zınəşe. Ovşom ıştə vırəku çıpiyəy, eqıne bə zəmin. Əjdəho şo-şo kardışe, epərəy bə zəmin. Əmmo bə zəmin oqardeyədə mot mandedə, oxo ısə şəv bəninbe. 

MƏN - Qəzəl

İlahi bir nişanə var görən bilir əzimdi mən,

Həvai nəfsi mən edib tapıb görək ki, kimdi mən.

Meyar meyildi kimliyin, onunla ölçülər mənin,
Kiməm, nəyəm, sualına cavab verən elimdi mən.

Qürub edən nə var ona meyil edər həvai nəfs,
Baqi olan həqiqətin yolun bilən həkimdi mən. 

İçində ehtiyac bilib gəzib min il yaradanı,
Özündə bax nişanə var, ilahi bir rəsimdi mən.

Məni uca tutan kəsin böyük olar əməlləri,
Ləyaqəti və izzəti itirmə gəl kərimdi mən.

BƏBE

Ruji obəqarde fələki çərxən,   

Bəşe zımson ijən əvəsor bəbe.
Həsrəti sardiku dəbiə dılon,
Çı eşği ğıvvəto qam, boxor bəbe.

Şo bəbe insonon jobızın dınyo,
Əncəx ranqrisinbə hiç bəni siyo,
Har kəs baxtəvəre ruşin bə Tokyo,
Məvot ım xəyole, əv oxor bəbe.

Dəvarde

İ sinən deştə riz, nişonə dəvarde,   

Ve bevəc ya ve çok de manə dəvarde.

Ənə rujon həvoy şe dey qəte rujon,
Kenə ım sor be ponə, kəynə dəvarde?!

Ne, əvotnim rujon siyo avəlo bin,
Çı həşi kali dəmdə soğnə dəvarde.

BƏNƏ TI

Votedəş Leyli, Şirin dimdə ğəşənqin bənə tı,

Tı bıvot ki, nişe dınyodə reçin, şin bənə tı.

Ve əminbim əbınim eşğiku sərxoş ğətiyən,
Peşoməm eşği şərob, kardıme səm qin bənə tı.

Çı nığıl elmi dıyoku emedən ıştı sıxan,
Bəmı rastış oməni co jıqo elmin bənə tı.

Bir sən bilirsən bir də mən

Leyliyəm hicran nədir bir sən bilirsən bir də mən,   
Bitməyən dastan nədir bir sən bilirsən bir də mən.

Dinmədən, usanmadan yol eyləyir qəlbimdə eşq,
Getdiyi ünvan nədir bir sən bilirsən bir də mən.

Qəmlənib bir cüt buludum, yadıma sən düşmüsən,
Çeşmidən leysan nədir bir sən bilirsən bir də mən.

Həm yaratdıq, həm inandıq sevgidən biz ilğıma,
Sevgilim pünhan nədir bir sən bilirsən bir də mən.

Ğəzəl

Vindəş dılım biqonə ijən kəşdəniş ğələm,         

Vardəş nozım bəhonə dəvom karde şode qəm.

Çanəy bəbeş tı soğnə orəx qarde nez bəmı,
Qasbu biyəş nımunə de zuy piyə kom odəm.

Piyey piyəy hakanə dılım votşe ne ki ne,
Əncəx, lakin, ehanə bısutoş çı eşğı şəm.

Zındənim

Doə nıbe çımı eşği hiç məcol,       
Zılmətədə sard ovşome ıştı hol, 
Ruji həşi bıbuş bomı, be xıyol,
Im çı sıre az okarde zındənim, 
Tıni dılo az bekarde, zındənim.

İşğol kardə nə fik mandə nəyən han,
Zıvon lolbe votem piyəy çan sıxan,
Co pamyəbə yole ım eşğ çımı tan,
Çəşi arsi az ekarde zındənim,
Tıni dılo az bekarde zındənim.